Αλλαγή της ώρας: Ποιες χώρες αντιδρούν - Γιατί διαφωνούν πολλοί επιστήμονες

Μία ώρα ύπνου… κερδίζουμε αύριο, Κυριακή 30 Οκτωβρίου, καθώς με την αλλαγή της ώρας θα γυρίσουμε πίσω τους δείκτες των ρολογιών μας μια ώρα.

Συγκεκριμένα, τα ξημερώματα της Κυριακής 30 Οκτωβρίου, στις 04:00 τα ξημερώματα, γυρνάμε το ρολόι μας μία ώρα πίσω, στις 03:00.

«Προσπαθήσαμε και σε επίπεδο Ευρώπης να εκπονήσουμε μελέτες που να αποδεικνύουν ή να διαπιστώνουν αν τελικά η διατήρηση της θερινής ώρας θα μπορούσε να βοηθήσει στη μείωση κατανάλωσης. Αυτό, μέχρι τώρα τουλάχιστον, δεν αποδεικνύεται. Άρα συνεχίζουμε να αλλάζουμε ώρα», είχε δηλώσει πρόσφατα ο Κώστας Σκρέκας.

Η τελευταία αλλαγή ώρας ήταν προγραμματισμένη για τον Μάρτιο 2021, με τα κράτη - μέλη στην Ευρωπαϊκή Ένωση να καλούνται να επιλέξουν μια από τις δύο ζώνες (χειμερινή ή θερινή). Ωστόσο, η πανδημία κορωνοϊού και ο πόλεμος στην Ουκρανία πήγαν πίσω τον σχεδιασμό.

Η αντίδραση των χωρών

Σε μία διαδικτυακή διαβούλευση που οργανώθηκε στις αρχές του 2019 από την Εθνοσυνέλευση στη Γαλλία, περισσότερες από 2 εκατομμύρια απαντήσεις (83,74%) ήταν υπέρ του τέλους της αλλαγής ώρας. Μια αμφιλεγόμενη αλλαγή, της οποίας η κατάργηση, που αποφασίστηκε πριν από τρία χρόνια από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μοιάζει μετέωρη και κανείς δεν ξέρει αν την ερχόμενη άνοιξη θα μπούμε μόνιμα στη θερινή ώρα.

Αυτή η αλλαγή, που εισήχθη για πρώτη φορά το 1916 πριν εγκαταλειφθεί το 1944, επανεισήχθη με διάταγμα τον Σεπτέμβριο του 1975. Προοριζόταν να είναι προσωρινή και στόχευε στον περιορισμό της κατανάλωσης ενέργειας εν μέσω της πετρελαϊκής κρίσης.

Όλα αυτά σε μία περίοδο που το καλοκαίρι μοιάζει να έχει πάρει... παράταση, με ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες για την εποχή, η Γαλλία θα πρέπει να γυρίσει τα ρολόγια στη χειμερινή ώρα.

Με την επιστροφή του θέματος των ενεργειακών πόρων με φλέγοντα τρόπο λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και του πολλαπλασιασμού των εκκλήσεων για ενεργειακή νηφαλιότητα, η μετάβαση στη χειμερινή ώρα θα μπορούσε να φανεί ευεργετική. Είναι όμως στην πραγματικότητα;

Ένα μη καθολικό και δυσνόητο σύστημα

Εξετάζοντας το θέμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το σύστημα αλλαγής ώρας γενικεύτηκε σταδιακά τη δεκαετία του 1980, πριν εναρμονιστούν όλες οι χώρες το 2002. Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει το 2018 την κατάργησή του… το 2019. Τον Μάρτιο του 2019, όμως, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε αναβολή για το 2021 και έπρεπε να συμφωνήσει με το Συμβούλιο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων σχετικά με τις λεπτομέρειες.

Από τότε, μεταξύ του Brexit και της πανδημίας του Covid-19, το ερώτημα παρέμενε άλυτο. Μία από τις δυσκολίες είναι να ενθαρρυνθούν οι χώρες να εναρμονίσουν τη νόμιμη ώρα τους (θερινή ή χειμερινή) προκειμένου να αποφύγουν να καταλήξουν σε ένα συνονθύλευμα ζωνών ώρας.

Σε μια διαδικτυακή διαβούλευση που οργανώθηκε στις αρχές του 2019 από την Εθνοσυνέλευση στη Γαλλία, είχε λάβει περισσότερες από δύο εκατομμύρια απαντήσεις, συντριπτικά (83,74%) υπέρ του τέλους της αλλαγής της ώρας. Περισσότερο από το 60% των συμμετεχόντων ισχυρίστηκε ότι είχε «αρνητική ή πολύ αρνητική εμπειρία» με την αλλαγή.

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ισχύοντος συστήματος: δεν αφορά υπερπόντια εδάφη, τα οποία δεν αλλάζουν ποτέ ώρα (με εξαίρεση το Saint-Pierre-et-Miquelon, που εδρεύει στον Καναδά). Πράγματι, τα περισσότερα από αυτά βρίσκονται σε γεωγραφικά πλάτη όπου οι διακυμάνσεις της ηλιοφάνειας είναι χαμηλές καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, σε αντίθεση με την Ευρώπη.

Σε όλο τον κόσμο, αρκετές χώρες, όπως η Αργεντινή, η Τυνησία, η Αίγυπτος, η Τουρκία, η Ρωσία και η Αρμενία, αποφάσισαν να εγκαταλείψουν τις εποχιακές αλλαγές ώρας.

- Με κίτρινο και πράσινο είναι οι χώρες που εφαρμόζουν την αλλαγή ώρας. Στο λευκό αλλάζουν όσοι δεν εφαρμόζουν την ώρα.

- Με κίτρινο και πράσινο είναι οι χώρες που εφαρμόζουν την αλλαγή ώρας. Στο λευκό αλλάζουν όσοι δεν εφαρμόζουν την ώρα.